มงคล 2

มงคลมี 2 อย่างคือ มงคลทางโลก กับ มงคลทางธรรม

มงคลทางโลก คือสิ่งที่เป็นวัตถุซึ่งชาวโลกถือว่าเป็นมงคล
 ได้แก่สิ่งของ สัตว์ และต้นไม้บางชนิด เช่นมงคลแฝด ของขลัง ช้างเผือก ใบเงินใบทอง รวมถึงชื่อ อักษร กาลเวลาหรือฤกษ์ยามเป็นต้น เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มงคลนอก

มงคลทางธรรม คือมงคลที่เป็นข้อปฏิบัติ ต้องทำต้องปฏิบัติให้ได้จริงจึงจะเป็นมงคล มี 38 ประการ

1. ไม่คบคนพาล
2. คบบัณฑิต
3. บูชาคนที่ควรบูชา

หมวดที่ ๒

1. อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม
2. มีบุญวาสนามาก่อน
3. ตั้งตนชอบ

หมวดที่ ๓

1. เป็นพหูสูต
2. มีศิลปะ
3. มีวินัย
4. มีวาจาสุภาษิต

หมวดที่ ๔

1. บำรุงมารดาบิดา
2. เลี้ยงดูบุตร
3. สงเคราะห์ภรรยา(สามี)
4. ทำงานไม่คั่งค้าง

หมวดที่ ๕

1. บำเพ็ญทาน
2. ประพฤติธรรม
3. สงเคราะห์ญาติ
4. ทำงานไม่มีโทษ

หมวดที่ ๖

1. งดเว้นจากบาป
2. สำรวมจากการดื่มน้ำเมา
3. ไม่ประมาทในธรรม

หมวดที่ ๗

1. มีความเคารพ
2. มีความถ่อมตน
3. มีความสันโดษ
4. มีความกตัญญู
5. ฟังธรรมตามกาล

หมวดที่ ๘

1. มีความอดทน
2. เป็นผู้ว่าง่าย
3. เห็นสมณะ
4. สนทนาธรรมตามกาล

หมวดที่ ๙

1. บำเพ็ญตบะ
2. ประพฤติพรหมจรรย์
3. เห็นอริยสัจจ์
4. ทำพระนิพพานให้แจ้ง

หมวดที่ ๑๐

1. จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม
2. จิตไม่โศก
3. จิตปราศจากธุลี
4. จิตเกษม

อย่างไรก็ตาม แม้พระพุทธองค์จะทรงแสดงธรรมไว้ชัดเจนดีแล้ว ก็มีผู้ที่เชื่อบ้าง ไม่เชื่อบ้าง จึงได้ส่งผลมาถึงปัจจุบันนี้ แนวทางการยึดถือความเป็นมงคล จึงมีอยู่ 2 แนวทาง คือ

1. มงคลจากการมีสิ่งนั้นมีสิ่งนี้
2. มงคลจากการฝึกตัว